Yedek ve Sürücü

Ağ Sürücüsü Kurulumu ve Ayarlanması

"Ağ sürücüsü" ifadesi Türkçede iki tamamen farklı şeyi anlatmak için kullanılıyor ve bu karışıklık, arama yapan kişinin yanlış rehbere düşmesine yol açıyor. Birinci anlam, Ethernet veya Wi-Fi adaptörünün donanım sürücüsüdür — yani işletim sisteminin ağ kartıyla konuşmasını sağlayan yazılım katmanı. İkinci anlam ise eşlenmiş ağ sürücüsüdür: yerel ağdaki bir bilgisayarda ya da depolama cihazında bulunan klasörün, kendi bilgisayarınızda "Z:" gibi bir harfle görünmesi. Bu sayfada ikinci anlama, yani paylaşılan depolama alanı kurmaya odaklanıyoruz; ancak network sürücüsü kurulumu sırasında adaptör sürücüsü eksikse hiçbir paylaşımın çalışmayacağını da baştan not edelim. Cihaz Yöneticisi'nde "Ağ bağdaştırıcıları" altında ünlem işareti varsa, önce o katmanı düzeltmek gerekir — mantık, ekran kartı veya fare sürücüsü güncellemelerindeki mantıkla aynıdır.

Çözülmesi gereken asıl problem

Tipik senaryo şu: evde üç cihaz, ofiste beş cihaz var; dosyalar USB bellekle taşınıyor, aynı Excel dosyasının üç farklı sürümü dolaşıyor, yedekler kimin diskinde olduğu belli olmayan klasörlere dağılmış durumda. İhtiyaç duyulan şey tek bir "doğruluk kaynağı": herkesin eriştiği, kapasitesi bilinen, yetkileri tanımlı bir depolama alanı. Karar verirken üç değişkene bakmak gerekir — erişilebilirlik (kaynak cihaz kapalıysa ne olur), hız (bağlantı türünün gerçek verimi) ve yönetim maliyeti (kaç dakika uğraşacaksınız).

Seçeneklerin karşılaştırması

YöntemKurulum süresiPratik hız beklentisiSürekli erişimUygun olduğu durum
Windows paylaşılan klasörü (SMB)10–20 dkGigabit kabloda ~100–115 MB/sKaynak PC açıkken2–4 cihazlı ev ağı
NAS cihazı (2 yuvalı)30–60 dkGigabit portta ~100–115 MB/s, çoklu erişimde kararlı7/24Ofis, çok kullanıcı, RAID isteyen
Modem/router USB portu5–10 dkGenelde 10–40 MB/s7/24Ara sıra dosya alışverişi
Doğrudan harici disk (paylaşımsız)2 dkUSB 3.0'da 100–200 MB/sTakılı olduğu cihazdaTek kişilik arşiv
Bulut senkronizasyonu15 dkYükleme hızınızla sınırlıHer yerdenUzaktan çalışma, ikinci kopya

Tablodaki en çarpıcı fark hız değil, sürekli erişim sütunudur. Paylaşılan Windows klasörü kurulum kolaylığında birinci sırada; ama kaynak bilgisayar uyku moduna geçtiğinde ağ sürücüsü kopar ve kullanıcı "bağlantı kesildi" hatasıyla karşılaşır. NAS bu problemi ortadan kaldırır fakat donanım maliyeti ve disk seçimi kararını beraberinde getirir — bu noktada disk tipi tercihi (7/24 çalışacak bir kasada SSD mi HDD mi, hangi kapasite sınıfı) ayrı bir değerlendirme konusudur. Router USB portları ise çoğunlukla düşük güçlü işlemcilerle çalıştığı için yazma performansı gigabit hattın çok altında kalır; büyük video dosyaları için uygun değildir.

Adım adım kurulum: Windows üzerinde paylaşılan klasör

  1. Kaynak makineyi seçin. En çok açık kalan, kablolu bağlantısı olan cihaz idealdir. Wi-Fi üzerinden paylaşım yaparsanız hız, mesafe ve kanal yoğunluğuna göre yarıya kadar düşebilir.
  2. Ağ profilini "Özel" yapın. Ayarlar > Ağ ve İnternet altında profil "Genel" ise Windows keşfi engeller ve cihaz ağda görünmez.
  3. Klasörü paylaşıma açın. Klasöre sağ tıklayıp Özellikler > Paylaşım > Gelişmiş Paylaşım yolunu izleyin. İzinleri "Herkes / Tam Denetim" yerine, oluşturduğunuz kullanıcı hesabına verin.
  4. Sabit IP atayın. DHCP her yeniden başlatmada IP'yi değiştirebilir; eşleme kırılır. Router'ın DHCP rezervasyon özelliği en temiz çözümdür.
  5. İstemci tarafında eşleyin. Dosya Gezgini > Bu bilgisayar > Ağ sürücüsüne bağlan. Yol biçimi \\192.168.1.20\Arsiv şeklindedir. "Oturum açarken yeniden bağlan" kutusunu işaretleyin.
  6. Yazma testi yapın. 1–2 GB'lık tek bir dosyayı kopyalayıp hızı gözlemleyin. Gigabit ağda 60 MB/s altındaki değerler kablo, switch veya adaptör sürücüsü kaynaklı bir darboğaza işaret eder.

Sık görülen hatalar ve karşılıkları