Harici disk almak, ilk bakışta "kaç TB ve kaç lira" sorusuna indirgenen basit bir karar gibi görünür. Oysa aynı kapasiteye sahip iki cihaz arasında gerçek dünya transfer hızı bakımından 10 katı aşan farklar, dayanıklılık bakımından ise tamir edilemez veri kayıplarına kadar giden ayrımlar bulunabilir. Doğru seçim yapmak için kapasiteyi tek başına değil; arayüz, sürükleyici teknoloji (mekanik ya da flash), ısı davranışı, garanti ve kullanım senaryosu ile birlikte değerlendirmek gerekir.
Harici disk özellikleri arasında hangisinin ağır basacağı, cihazın hangi işi göreceğine bağlıdır. Pratikte dört tipik senaryo vardır:
Bu ayrımı yapmadan alınan disk genellikle ya gereğinden pahalı ya da işe yaramayacak kadar yavaş çıkar. Yedekleme senaryosunda diskin tek başına yeterli olmadığını, üç kopya kuralı gereği bulut tarafındaki bir katmanla desteklenmesi gerektiğini de not etmek gerekir; bulut yedekleme hizmetlerini karşılaştıran içerik bu tarafta yol gösterici olacaktır.
Harici pazarda üç ana ürün grubu var: 2,5" taşınabilir HDD, 3,5" masaüstü HDD (harici besleme gerektirir) ve SSD tabanlı taşınabilir sürücüler. Aşağıdaki tablo tipik değerleri karşılaştırır.
| Ölçüt | 2,5" Taşınabilir HDD | 3,5" Masaüstü HDD | Taşınabilir SSD |
|---|---|---|---|
| Sıralı okuma/yazma | ~90–130 MB/s | ~150–250 MB/s | ~450 MB/s (USB 3.2 Gen1) – 2000+ MB/s (Gen2x2 / USB4) |
| Rastgele erişim | Çok zayıf (ms seviyesinde gecikme) | Zayıf | Çok iyi |
| TB başına maliyet | Düşük | En düşük | Belirgin şekilde yüksek |
| Güç | USB'den beslenir | Harici adaptör şart | USB'den beslenir |
| Darbe dayanımı | Düşük (çalışırken kritik) | En düşük | Yüksek (hareketli parça yok) |
| Uzun süreli raf saklama | İyi | İyi | Yıllarca elektriksiz kalırsa hücre kaybı riski |
Buradaki kritik nokta: SSD her senaryoda üstün değildir. Elektrik verilmeden yıllarca kasada bekleyecek bir arşiv için mekanik disk hâlâ mantıklıdır. Buna karşılık günlük kullanımda çantaya girip çıkan bir diskin mekanik olması, düşme anında kafa çarpması riski nedeniyle ciddi bir zayıflıktır. SSD ile HDD arasındaki tercihi dahili disk tarafında da benzer parametrelerle ele alan bir karşılaştırma bu sitede mevcut.
Kutu üzerindeki "10 Gbps" ibaresi teorik arayüz bant genişliğidir, diskin hızı değildir. Bir 5400 rpm mekanik disk, USB 3.2 Gen2 kasa içine konsa da 130 MB/s civarını aşmaz. Arayüz sınıflarının pratik tavanları şöyledir:
| Arayüz | Teorik | Gerçekçi üst sınır |
|---|---|---|
| USB 2.0 | 480 Mbps | ~35 MB/s |
| USB 3.2 Gen1 (5 Gbps) | 5 Gbps | ~420–450 MB/s |
| USB 3.2 Gen2 (10 Gbps) | 10 Gbps | ~950–1050 MB/s |
| USB 3.2 Gen2x2 / USB4 / Thunderbolt | 20–40 Gbps | ~1800–3000 MB/s |
Ayrıca SLC önbellek davranışına dikkat edin: ucuz QLC tabanlı taşınabilir SSD'ler ilk 20–50 GB'ı çok hızlı yazar, önbellek dolunca hız 100–150 MB/s'ye düşebilir. 200 GB'lık tek seferlik bir yedek alıyorsanız bu düşüş, ortalama süreyi mekanik disk seviyesine çekebilir. Ürün incelemelerinde "sürekli yazma grafiği" varsa mutlaka bakın.