USB bellek ya da taşınabilir SSD, yedekleme zincirinin en kolay erişilebilen halkasıdır: fiyatı düşük, taşınması kolay, herhangi bir bilgisayara takıldığında çalışır. Buna karşın en kırılgan halka da olabilir. Dosyaları elle kopyalayıp "yedek aldım" demek, çoğu senaryoda yalnızca bir kopya üretir; sürüm geçmişi, doğrulama, artımlı güncelleme ve şifreleme olmadan bu kopya ilk hatada sizinle birlikte bozulur. Doğru usb yedekleme yazılımı tam bu boşluğu kapatır.
Elle kopyalamanın üç yapısal zaafı var:
Buna bir de dosya sistemi meselesi eklenir. Fabrika çıkışı FAT32 biçimlendirilmiş bellekler 4 GB üzerindeki tek dosyayı kabul etmez; exFAT bu sınırı kaldırır ama günlük kaydı (journaling) tutmadığı için ani çıkarmalarda daha kırılgandır. Yalnızca Windows kullanacaksanız NTFS, hem sürücü hem işletim sistemi tarafında en tutarlı davranışı gösterir.
Piyasadaki çözümleri dört gruba ayırmak mantıklı: dosya senkronizasyon araçları, disk görüntüleme (imaging) araçları, işletim sistemine gömülü çözümler ve komut satırı araçları. Aşağıdaki tablo tipik temsilcileri karşılaştırıyor.
| Araç / yaklaşım | Tür | Lisans | Artımlı yedek | Sürüm geçmişi | Şifreleme | Uygun senaryo |
|---|---|---|---|---|---|---|
| FreeFileSync | Dosya senkronizasyonu | Açık kaynak / ücretsiz | Var (fark bazlı) | Sınırlı (versiyon klasörü) | Yok (harici gerekir) | Belge, proje ve foto klasörleri |
| SyncBack Free | Dosya senkronizasyonu | Ücretsiz sürüm + ücretli | Var | Ücretli sürümde güçlü | Ücretli sürümde | Zamanlanmış rutin yedek |
| Robocopy (Windows) | Komut satırı | Sistemle gelir | Var (/MIR, /XO) | Yok | Yok | Script sevenler, sunucu benzeri düzen |
| Dosya Geçmişi (File History) | Gömülü | Sistemle gelir | Var | Güçlü | Yok | Sürekli takılı kalan taşınabilir disk |
| Macrium Reflect Free / benzeri imaging | Disk görüntüsü | Ücretsiz sürüm + ücretli | Var (differential) | Yedek zinciri olarak | Ücretli sürümde | Tüm sistemi geri getirme |
| VeraCrypt + herhangi bir kopyalama | Şifreli konteyner | Açık kaynak | Kullanılan araca bağlı | Yok | Çok güçlü | Hassas veri taşıyan bellekler |
Ayrım basit: senkronizasyon dosyaları, imaging diski yedekler. 64 GB'lık bir USB belleğe 500 GB'lık sistem diskinin görüntüsünü sığdırmanız zordur; sıkıştırma ve boş alanı atlama sayesinde kullanılan verinin yaklaşık %50-60'ına kadar inebilirsiniz, ama yine de taşınabilir SSD'ye ihtiyaç duyarsınız. USB bellek için doğru hedef, "kaybederse en çok canımı yakacak" dosyalar: sözleşmeler, tezler, tasarım kaynak dosyaları, parola kasası yedeği, kod depoları.
Yazılım seçimi kadar arayüz ve medya belirleyicidir. USB 2.0 arayüzü pratikte 30-40 MB/s civarında kalır; USB 3.0/3.2 Gen 1 ile 100-400 MB/s bandına çıkarsınız. Ancak ucuz flash belleklerde asıl darboğaz, önbellek dolduktan sonra düşen sürekli yazma hızıdır: ilk birkaç gigabayt hızlı akar, sonra hız ciddi biçimde geriler. Çok sayıda küçük dosya kopyalarken de teorik hızın çok altına inilir. Bu yüzden artımlı yedek, sadece nazik bir tercih değil, süreyi kısaltan asıl mekanizmadır.